Chính sách thuế và quản lý thuế HKD, CNKD – NĐ 68/2026/NĐ-CP
Hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam đã quen với cơ chế thuế khoán kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, kể từ ngày 05/03/2026, toàn bộ phương thức quản lý thuế cho nhóm đối tượng này chuyển sang một giai đoạn hoàn toàn mới theo Nghị định số 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Điểm cốt lõi của Nghị định 68 là minh bạch hóa doanh thu thực tế thay vì ước tính khoán như trước. Mọi giao dịch — dù tại cửa hàng truyền thống hay trên sàn thương mại điện tử, ví điện tử — đều được đưa vào khuôn khổ kê khai thuế có hệ thống. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để hộ kinh doanh tiếp cận vốn tín dụng, mở rộng quy mô kinh doanh một cách bài bản hơn.
Hiểu sai hoặc bỏ qua Nghị định 68 đồng nghĩa với rủi ro bị phạt, truy thu thuế, thậm chí ảnh hưởng đến quyền kinh doanh. Bài viết này phân tích từng điều, từng chương một cách súc tích, chính xác và hoàn toàn dựa trên văn bản gốc.
Điểm cốt lõi của Nghị định 68 là minh bạch hóa doanh thu thực tế thay vì ước tính khoán như trước. Mọi giao dịch — dù tại cửa hàng truyền thống hay trên sàn thương mại điện tử, ví điện tử — đều được đưa vào khuôn khổ kê khai thuế có hệ thống. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để hộ kinh doanh tiếp cận vốn tín dụng, mở rộng quy mô kinh doanh một cách bài bản hơn.
Hiểu sai hoặc bỏ qua Nghị định 68 đồng nghĩa với rủi ro bị phạt, truy thu thuế, thậm chí ảnh hưởng đến quyền kinh doanh. Bài viết này phân tích từng điều, từng chương một cách súc tích, chính xác và hoàn toàn dựa trên văn bản gốc.
Phạm Vi Điều Chỉnh
Nghị định điều chỉnh ba nội dung: (1) chính sách thuế gồm thuế GTGT, thuế TNCN và các loại thuế khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh; (2) quy trình khai thuế, tính thuế, nộp thuế, quyết toán thuế và xử lý tiền thuế nộp thừa; (3) phạm vi trách nhiệm của từng bên liên quan trong việc khấu trừ, kê khai thay và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Đối Tượng Áp Dụng
Nghị định áp dụng cho ba nhóm đối tượng:
- Người nộp thuế là hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, bao gồm cá nhân đăng ký hộ kinh doanh và người được ủy quyền làm đại diện hộ gia đình.
- Cơ quan thuế các cấp và công chức thuế thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế.
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh — bao gồm sàn thương mại điện tử, tổ chức cung cấp ví điện tử, ngân hàng.
Ngưỡng Miễn Thuế GTGT Và TNCN
Đây là thay đổi căn bản nhất so với giai đoạn trước. Theo Điều 3 và Điều 4:
| ▶ Doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống: Không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN. ▶ Doanh thu năm trên 500 triệu đồng: Thuộc diện chịu thuế GTGT và thuế TNCN theo các phương pháp quy định. Lưu ý quan trọng: Ngưỡng miễn 500 triệu đồng chỉ áp dụng một lần. Khi kinh doanh nhiều địa điểm hoặc nhiều ngành nghề, hộ kinh doanh được chọn địa điểm/ngành nghề có lợi nhất để trừ trước, phần chưa trừ hết được trừ tiếp vào địa điểm/ngành nghề khác cho đến khi đủ 500 triệu đồng. |
Phương Pháp Tính Thuế TNCN — 4 Nhóm Hộ Kinh Doanh
Căn cứ Điều 5 Nghị định 68, hộ kinh doanh được chia thành 4 nhóm với phương pháp tính thuế TNCN khác nhau:
| Nhóm | Mức Doanh Thu/Năm | Phương Pháp Tính Thuế TNCN | Ghi Chú |
| 1 | ≤ 500 triệu đồng | Miễn thuế TNCN | Không cần kê khai TNCN |
| 2 | > 500 triệu – ≤ 3 tỷ đồng | Chọn 1 trong 2: (a) Tỷ lệ % trên doanh thu, hoặc (b) Theo thu nhập thực tế | Ổn định phương pháp tối thiểu 2 năm liên tiếp |
| 3 | > 3 tỷ đồng | Bắt buộc tính thuế theo phương pháp thu nhập | Phải lập sổ sách kế toán đầy đủ |
| 4 | Kinh doanh bất động sản cho thuê | Khai thuế trực tiếp, cùng kỳ thuế GTGT | Bao gồm cả hộ cho thuê BĐS lẻ |
Cách tính thuế GTGT: Áp dụng phương pháp trực tiếp theo doanh thu — lấy tỷ lệ % (tùy ngành nghề theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15) nhân với doanh thu tính thuế. Cách tính thuế TNCN phương pháp tỷ lệ: thực hiện theo Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15.
Các Khoản Chi Được Trừ Và Không Được Trừ (Khi Tính Thuế TNCN)
Điều 6 quy định rõ điều kiện để chi phí được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNCN:
- Được trừ: Các chi phí thực tế phát sinh có liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh; có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ; các khoản thanh toán từ 5 triệu đồng/lần phải dùng chuyển khoản. Gồm: chi phí nguyên vật liệu, nhiên liệu, hàng hóa; tiền lương, tiền công người lao động; chi phí thuê mặt bằng; khấu hao tài sản cố định; lãi vay phục vụ kinh doanh.
- Không được trừ: Chi phí không liên quan đến kinh doanh; không có hóa đơn chứng từ; tiền lương trả cho bản thân chủ hộ kinh doanh; tiền phạt vi phạm pháp luật; các khoản chi cho nhu cầu cá nhân và gia đình.
Các Loại Thuế Khác
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên hoặc thuế bảo vệ môi trường thì áp dụng theo pháp luật tương ứng. Việc kê khai các loại thuế này thực hiện đồng thời với kỳ khai thuế GTGT hoặc cùng thời hạn thông báo doanh thu thực tế.
Nguyên Tắc Khai Thuế Và Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử
Nghị định xác lập ba nguyên tắc cốt lõi: tự kê khai trung thực và chính xác doanh thu thực tế; sử dụng hóa đơn điện tử theo đúng quy định; và báo cáo doanh thu cho cơ quan thuế theo đúng kỳ hạn.
| Quy định hóa đơn điện tử (Khoản 5, Điều 8): ▶ Doanh thu tính thuế GTGT từ 1 tỷ đồng/năm trở lên: Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế (theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP). ▶ Dưới 1 tỷ đồng: Được phép sử dụng hóa đơn điện tử không có mã hoặc chứng từ theo quy định, tùy trường hợp cụ thể. ▶ Đăng ký hóa đơn điện tử: Trong vòng 30 ngày kể từ khi doanh thu lũy kế đạt từ 1 tỷ đồng trở lên. |
Hộ / Cá Nhân Mới Ra Kinh Doanh
Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh lần đầu đăng ký hoạt động thực hiện khai thuế ngay từ kỳ phát sinh doanh thu đầu tiên. Hồ sơ khai thuế ban đầu gửi cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo phương thức điện tử qua Cổng dịch vụ công hoặc phần mềm kê khai thuế được cấp phép.
Hộ / Cá Nhân Có Doanh Thu Trên 500 Triệu Đồng/Năm
Đây là nhóm phát sinh nghĩa vụ kê khai và nộp thuế GTGT và TNCN. Nghị định quy định:
- Khai thuế theo từng lần phát sinh, theo tháng hoặc theo quý tùy quy định chi tiết tại Thông tư hướng dẫn.
- Cơ quan thuế có quyền yêu cầu cung cấp sổ sách, chứng từ và dữ liệu giao dịch để xác minh doanh thu kê khai.
- Khi doanh thu tăng đột biến từ 50% trở lên so với mức đã thông báo, hộ kinh doanh phải chủ động cập nhật lại doanh thu với cơ quan thuế.
- Hộ kinh doanh nhiều địa điểm sử dụng chung một mã số thuế nhưng phải ghi rõ địa chỉ từng địa điểm trên hóa đơn.
Khai Thuế Và Khấu Trừ Thuế Trên Nền Tảng Thương Mại Điện Tử
Đây là nội dung mang tính đột phá và thực tiễn cao nhất của Nghị định 68, phản ánh xu hướng kinh tế số hiện tại:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động trên sàn TMĐT phải cung cấp mã số thuế hoặc số định danh cá nhân chính xác cho chủ quản nền tảng.
- Chủ quản nền tảng TMĐT (Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop, v.v.) có trách nhiệm khấu trừ thuế tại nguồn, kê khai và nộp thay cho người bán theo tờ khai và bảng kê quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP.
- Cá nhân nhận thanh toán qua ví điện tử (MoMo, ZaloPay, VNPay, v.v.) phải thông báo số hiệu ví với cơ quan thuế — đây là nghĩa vụ bắt buộc theo Điều 13 Nghị định này.
- Chứng từ khấu trừ thuế được cấp cho hộ/cá nhân kinh doanh để xác nhận số thuế đã nộp thay, phục vụ đối chiếu quyết toán.
| ⚠️ Lưu ý: Từ ngày 05/03/2026, theo quy định về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số, cá nhân bán hàng online cần cung cấp mã số thuế hoặc thông tin định danh cho nền tảng để phục vụ việc kê khai và quản lý thuế. Trong một số trường hợp theo quy định, chủ quản nền tảng số có thể thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người bán. |
Xử Lý Tiền Thuế, Tiền Chậm Nộp, Tiền Phạt Và Thuế Nộp Thừa
- Tiền nộp thừa được xử lý bằng cách bù trừ vào kỳ thuế tiếp theo hoặc hoàn trả theo đề nghị của người nộp thuế. Thủ tục hoàn thuế thực hiện qua Cổng dịch vụ thuế điện tử, cơ quan thuế giải quyết theo đúng thời hạn quy định tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14.
- Tiền chậm nộp: Tính theo quy định tại Luật Quản lý thuế — mức lãi chậm nộp hiện hành là 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp.
- Xử phạt vi phạm hành chính: Áp dụng theo Luật Quản lý thuế và Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế. Hành vi trốn thuế bị phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn tùy mức độ vi phạm.
Quyền Và Trách Nhiệm Của Hộ / Cá Nhân Kinh Doanh
- Về quyền: Được yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn và giải đáp thắc mắc về khai thuế, tính thuế, nộp thuế; được hưởng đầy đủ quyền của người nộp thuế theo Luật Quản lý thuế.
- Về trách nhiệm: Tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu và chịu trách nhiệm pháp lý trước nội dung đã kê khai. Đặc biệt, phải thông báo điện tử toàn bộ số tài khoản ngân hàng và số hiệu ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế.
Trách Nhiệm Của Tổ Chức Khai Thay, Nộp Thay, Khấu Trừ Thuế
Các tổ chức dưới đây có nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ/cá nhân kinh doanh:
- Chủ quản nền tảng TMĐT và nền tảng số: Thực hiện khấu trừ thuế theo tờ khai và bảng kê chi tiết theo đúng biểu mẫu quy định.
- Tổ chức hợp tác kinh doanh với hộ kinh doanh: Khai và nộp thuế thay phần doanh thu thuộc phạm vi hợp tác.
- Tổ chức ký hợp đồng làm đại lý bán đúng giá (xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp): Khai và nộp thay theo tỷ lệ phần trăm hoa hồng hoặc doanh số được phân bổ.
- Cá nhân, tổ chức cho cá nhân thuê bất động sản: Nếu bên thuê là tổ chức thì tổ chức có trách nhiệm khấu trừ thuế của bên cho thuê.
Trách Nhiệm Của Ủy Ban Nhân Dân Các Cấp
UBND cấp xã, huyện, tỉnh phối hợp với cơ quan thuế trong công tác thống kê, quản lý hộ kinh doanh trên địa bàn; xác minh thông tin đăng ký kinh doanh; hỗ trợ tuyên truyền chính sách thuế đến từng hộ kinh doanh, đặc biệt tại vùng nông thôn và vùng đặc biệt khó khăn.
Trách Nhiệm Của Cơ Quan Thuế
Cơ quan thuế có trách nhiệm: công khai toàn bộ thủ tục hành chính về thuế cho hộ kinh doanh; hướng dẫn miễn phí về khai thuế và tính thuế; thực hiện kiểm tra, thanh tra theo quy trình pháp luật; đảm bảo bảo mật thông tin người nộp thuế; xử lý hồ sơ hoàn thuế đúng thời hạn luật định.
Các Nghĩa Vụ Kỹ Thuật Số Và Phối Hợp Quản Lý Thuế
- Thông báo tài khoản kinh doanh: Tất cả tài khoản ngân hàng và ví điện tử dùng nhận tiền từ hoạt động kinh doanh phải đăng ký với cơ quan thuế qua phương thức điện tử.
- Báo cáo thay đổi địa điểm kinh doanh: Khi thay đổi địa điểm, ngành nghề hoặc quy mô kinh doanh, phải báo cáo cơ quan thuế trong thời hạn theo quy định của Luật Quản lý thuế.
- Nghĩa vụ cung cấp thông tin của bên thứ ba: Ngân hàng, tổ chức cung cấp ví điện tử, sàn TMĐT phải cung cấp dữ liệu giao dịch khi cơ quan thuế có yêu cầu bằng văn bản, theo đúng trình tự pháp luật. Việc tiếp nhận bảng kê của cơ quan thuế không có giá trị xác nhận nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa.
Quy Định Chuyển Tiếp Quan Trọng
| Các trường hợp chuyển tiếp năm 2026 cần lưu ý: ▶ Hộ kê khai theo tháng: Hồ sơ khai thuế tháng 1, 2, 3/2026 gửi chậm nhất ngày 20/4/2026. ▶ Hộ nộp thuế khoán từ năm 2025 trở về trước: Khi chuyển sang kê khai thuế từ 01/01/2026, cơ quan thuế không dùng doanh thu khai năm 2026 để truy thu nghĩa vụ thuế các năm cũ; không xử phạt các kỳ thuế khoán cũ — trừ trường hợp phát hiện hành vi che giấu doanh thu có chủ đích. ▶ Hợp đồng cho thuê BĐS phát sinh trước 01/01/2026: Nếu còn thời hạn trên 6 tháng và đã nộp thuế, được điều chỉnh theo ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng tại Điều 3, Điều 4 Nghị định này. ▶ Tờ khai, bảng kê TMĐT: Tiếp tục thực hiện theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP cho đến khi có văn bản thay thế. |
📅 Nghị định 68/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày KÝ BAN HÀNH: 05/03/2026
Bảng Tóm Tắt Nhanh — Các Mốc Quan Trọng Cần Nhớ
| Nội Dung | Quy Định Chính Xác |
| Hiệu lực thi hành | 05/03/2026 (ngày ký ban hành) |
| Ngưỡng miễn thuế GTGT & TNCN | Doanh thu năm ≤ 500 triệu đồng → Không chịu thuế |
| Bắt buộc tính thuế theo thu nhập | Doanh thu năm > 3 tỷ đồng |
| Bắt buộc hóa đơn điện tử có mã CQT | Doanh thu tính thuế GTGT ≥ 1 tỷ đồng/năm |
| Thời hạn đăng ký hóa đơn điện tử | 30 ngày kể từ khi doanh thu lũy kế đạt 1 tỷ |
| Chuyển tiếp khai tháng 1–3/2026 | Nộp chậm nhất ngày 20/4/2026 |
| Lãi chậm nộp thuế | 0,03%/ngày (theo Luật Quản lý thuế) |
| Phạt trốn thuế | 1–3 lần số thuế trốn |
| Đăng ký tài khoản/ví điện tử | Bắt buộc thông báo toàn bộ cho cơ quan thuế |
| Văn bản cùng hệ thống | Thông tư 18/2026/TT-BTC; Nghị định 117/2025/NĐ-CP |
🔥 HÀNH ĐỘNG NGAY — TRÁNH RỦI RO THUẾ NĂM 2026!
Nghị định 68 đã có hiệu lực. Mỗi kỳ thuế trôi qua mà chưa kê khai đúng quy định là thêm một rủi ro pháp lý tích lũy.
✅ Kiểm tra doanh thu thực tế của bạn so với ngưỡng 500 triệu — 3 tỷ đồng ngay hôm nay.
✅ Đăng ký hóa đơn điện tử nếu doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên.
✅ Thông báo tài khoản ngân hàng và ví điện tử với cơ quan thuế theo Điều 13.
✅ Cần hỗ trợ chuyên sâu? Liên hệ chuyên gia thuế có chứng chỉ hành nghề ngay.
⏰ Đừng chờ đến khi bị kiểm tra — chủ động tuân thủ là bảo vệ quyền lợi kinh doanh lâu dài!
Nghị định 68 đã có hiệu lực. Mỗi kỳ thuế trôi qua mà chưa kê khai đúng quy định là thêm một rủi ro pháp lý tích lũy.
✅ Kiểm tra doanh thu thực tế của bạn so với ngưỡng 500 triệu — 3 tỷ đồng ngay hôm nay.
✅ Đăng ký hóa đơn điện tử nếu doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên.
✅ Thông báo tài khoản ngân hàng và ví điện tử với cơ quan thuế theo Điều 13.
✅ Cần hỗ trợ chuyên sâu? Liên hệ chuyên gia thuế có chứng chỉ hành nghề ngay.
⏰ Đừng chờ đến khi bị kiểm tra — chủ động tuân thủ là bảo vệ quyền lợi kinh doanh lâu dài!
Tác giả: TAF Boss
# Bài viết khác
Dịch vụ của chúng tôi
Gửi yêu cầu tư vấn














