Thu nhập cá nhân và cách tính thuế

thue thu nhap ca nhan taf 1

Với bối cảnh thị trường kinh tế mở như hiện nay – đang là thách thức cũng như là cơ hội tốt cho mọi người kiếm tiền. Khi mỗi cá nhân được trả tiền công, lương hàng tháng thì đều bị tính thuế thu nhập cá nhân (nếu như khớp với khoản tiền được quy định phải chịu thuế)

    icon chu yThuế Thu nhập cá nhân (Thuế TNCN) được hiểu như thế nào?

    tich doThuế TNCN là mức thuế trực thu tính trên thu nhập của người nộp thuế sau khi đã trừ đi các thu nhập miễn thuế và các khoản được giảm trừ gia cảnh.

    tich do Có thể hiểu đơn giản theo cách dễ nhớ nhất thì đó chính là số tiền mà người có thu nhập phải lấy một phần tiền lương hoặc từ những nguồn thu nhập khác để nộp vào ngân sách nhà nước.
     

    icon chu y Đối tượng nộp thuế TNCN là ai?

    thue thu nhap ca nhan taf 2
     

    icon tl Theo quy định tại Điều 2 Luật thuế thu nhập cá nhân 2007, sửa đổi bổ sung 2012, đối tượng nộp thuế TNCN bao gồm:

    icon tich xanhCá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ nước Việt Nam, đáp ứng các điều kiện sau:
     
    ⭐ Có mặt tại nước Việt Nam từ 183 ngày trở lên tính trong một năm dương lịch hoặc tính theo 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.

    ⭐ Có nơi ở thường xuyên tại nước Việt Nam, bao gồm có nơi ở đăng ký thường trú hoặc có nhà thuê để ở tại nước Việt Nam theo hợp đồng thuê có thời hạn.

    icon tich xanhCá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong lãnh thổ nước Việt Nam

    icon tich xanh Căn cứ vào tiền lương phải nộp thuế.

    icon tich xanhCăn cứ vào tính thuế thu nhập cá nhân.
     

    icon tl  Theo Điều 7 Thông tư 111/2013/TT-BTC, căn cứ tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương/ tiền công là thu nhập tính thuế và thuế suất, cụ thể: 

     
    THU NHẬP TÍNH  THUẾ                                               
      =          
    THU NHẬP
    CHỊU THUẾ 
                            
               CÁC KHOẢN GIẢM TRỪ:        
      ✪  Giảm trừ gia cảnh.
      ✪  Khoản đóng bảo hiểm/ quỹ hưu trí tự nguyện.
      ✪  Khoản đóng góp từ thiện/ nhân đạo/ khuyến học.
      ✪ Khoản giảm trừ hoặc là mức giảm trừ.                             
     

    icon tl Theo Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC và Điều 1 Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ vào thu nhập chịu thuế của cá nhân trước khi xác định thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công như sau:

    thue thu nhap ca nhan taf
     

        Lưu ý:   Khi quyết toán thuế cho kỳ tính thuế năm 2020 thì áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới.
     
    icon but chi Giảm trừ đối với các khoản đóng bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện:
    Những khoản đóng bảo hiểm bao gồm: Bảo hiểm xã hội/ bảo hiểm y tế/ bảo hiểm thất nghiệp/ bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành nghề phải tham gia bảo hiểm bắt buộc:                                 Tỷ lệ trích bảo hiểm vào lương của người lao động tương ứng: 
    ✪  BHXH: 8%
    ✪  BHYT: 1.5%
    ✪  BHTN: 1%.                             
    Những khoản đóng vào Quỹ hưu trí tự nguyện: Mức đóng quỹ hưu trí tự nguyện được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế theo kết quả thực tế phát sinh nhưng mà tối đa không vượt quá 01 triệu đồng/tháng  tức là 12 triệu đồng/năm)
                                                               

      
     
    icon but chi Giảm trừ đối với những khoản đóng góp từ thiện/ nhân đạo/ khuyến học:
     Những khoản chi đóng góp vào những tổ chứccơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa.                                                              ✪  Mức giảm trừ tối đa không vượt quá thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của năm tính thuế phát sinh đóng góp từ thiện nhân đạo, khuyến học.

    ✪  Phải có tài liệu chứng minh.
    Khoản chi đóng góp vào các quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học được thành lập và hoạt động theo nghị định của Chính phủ.   
                                             
       

    mui ten ghimCông thức tính thuế thu nhập cá nhân:

    (1) Thuế thu nhập cá nhân phải nộp      =      Thu nhập tính thuế      x   Thuế suất

    Trong đó:
     
    (2) Thu nhập tính thuế      =      Thu nhập chịu thuế        -         Các khoản giảm trừ   
     
    (3) Thu nhập chịu thuế  = Tổng thu nhập - Các khoản được miễn
     

     mui ten ghimPhương pháp tính thuế TNCN

    Có 03 cách tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công áp dụng cho 03 đối tượng khác nhau như sau:

    + Lũy tiến từng phần: cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động có thời hạn từ 03 tháng trở lên.

    + Khấu trừ 10%: cá nhân ký hợp đồng lao động có thời hạn dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng lao động.

    + Khấu trừ 20%: cá nhân không cư trú, thường là người nước ngoài.

    Cách tính thuế theo biểu lũy tiến từng phần được áp dụng như sau:
     
    thue thu nhap ca nhan taf 5


    Bên cạnh đó để thuận tiện cho việc tính toán số liệu thì chúng ta có thể áp dụng phương pháp tính rút gọn theo phụ lục số 01/PL-TNCN ban hành kèm theo Thông tư 111/2013/TT-BTC: 
     
    thu nhap ca nhan va cach tinh thue taf 1
     

    icon chu y Tổng thu nhập từ tiền lương/ tiền công

    icon tl Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ tiền lương, tiền công là khoản thu nhập người lao động nhận được từ người sử dụng lao động, bao gồm:

    icon tich xanh Tiền lương/ tiền công và các khoản có tính chất như tiền lương/ tiền công dưới các hình thức bằng tiền hoặc không bằng tiền.

    icon tich xanh Những khoản phụ cấp/ trợ cấp hoặc trừ 11 khoản phụ cấp/ trợ cấp quy định

    icon tich xanh Tiền thù lao nhận được dưới các hình thức như:
     
    Tiền hoa hồng đại lý bán hàng hóa/ môi giới.

    Tiền tham gia những đề tài nghiên cứu khoa học kỹ thuật.

    Tiền tham gia những dự án/ đề án.

    Tiền nhuận bút theo quy định của pháp luật về chế độ nhuận bút hiện nay.

    Tiền tham gia các hoạt động giảng dạy.

    Tiền tham gia biểu diễn văn hoá - nghệ thuật, thể dục - thể thao.

    Tiền dịch vụ quảng cáo/ dịch vụ khác/ thù lao khác.
     
    icon tich xanh Tiền nhận được từ tham gia các hiệp hội kinh doanh/ hội đồng quản trị doanh nghiệp/ ban kiểm soát doanh nghiệp/ ban quản lý dự án/ hội đồng quản lý hoặc là những hiệp hội/ hội nghề nghiệp/ các tổ chức khác.

    icon tich xanh Những khoản lợi ích trích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà cá nhân nhận được ngoài tiền lương/ tiền công do người sử dụng lao động trả mà người bị nộp thuế được hưởng dưới mọi hình thức.

    icon tich xanh Những khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền bất kể dưới mọi hình thức, bao gồm thưởng bằng chứng khoán nhưng đặc biệt là trừ những khoản tiền thưởng của:
     
    ⭐ Danh hiệu được Nhà nước phong tặng.

    ⭐ Danh hiệu thi đua.

    Hoặc là hình thức khen thưởng theo quy định của pháp luật Việt Nam về thi đua, khen thưởng.

    Giải thưởng quốc gia/ quốc tế được Nhà nước Việt Nam thừa nhận.

     Cải tiến kỹ thuật/ sáng chế/ phát minh được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận.

    Và về việc phát hiện/ khai báo hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
     

    icon chu yCác khoản thu nhập không tính thuế thu nhập cá nhân

     
    tinh thue thu nhap ca nhan taf 3
     

    icon tl Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), những khoản phục cấp không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN gồm:

    a. 11 khoản phụ cấp hoặc trợ cấp:

    >>  Trước khi nói rõ 11 khoản phụ cấp hoặc trợ cấp thì Quý bạn đọc hãy cùng TAF phân biệt giữa hai khái niệm Phụ và trợ cấp nhé.

    tay Phụ cấp:  chính là khoản tiền mà người sử dụng lao động hỗ trợ người lao động để một phần nào đó bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động/ mức độ công việc, sinh hoạt, v..v.. các khoản này có thể chưa được tính hay tính chưa đầy đủ trong mức lương.

    tay Trợ cấp: chính là khoản tiền mà người lao động được cấp, phát khi họ rơi vào tình huống không hoặc là tạm thời bị ngừng công việc. Số tiền được trợ cấp sẽ được dựa trên khoản tiền mà người lao động đã thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm trong thời gian còn lao động.


    >>  Sau khi đã phân biệt sợ lược về hai khái niệm trên thì chúng ta tiếp tục tìm hiểu về 11 khoản trợ cấp, phụ cấp là gì nhé.

    icon tich xanh Trợ cấp/ phụ cấp ưu đãi hàng tháng và trợ cấp một lần theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công.

    icon tich xanh Trợ cấp hàng tháng/ một lần đối với các đối tượng tham gia kháng chiến, bảo vệ tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế, thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ.

    icon tich xanh Phụ cấp quốc phòng an ninh, các khoản trợ cấp đối với lực lượng vũ trang.

    icon tich xanh Phụ cấp độc hại nguy hiểm đối với những ngành nghề hoặc là công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc hại nguy hiểm.

    icon tich xanh Phụ cấp thu hút/ khu vực.

    icon tich xanh Trợ cấp khó khăn đột xuất/ tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp/ trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi/ mức hưởng chế độ thai sản/ mức hưởng dưỡng sức phục hồi sức khoẻ sau thai sản...

    icon tich xanh Trợ cấp với các đối tượng được bảo trợ xã hội.

    icon tich xanh Phụ cấp phục vụ với  vị trí lãnh đạo cấp cao.

    icon tich xanh Trợ cấp một lần đối với cá nhân khi chuyển công tác đến vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, thiếu thốn.

    icon tich xanh Phụ cấp với nhân viên y tế thôn, bản.

    icon tich xanh Phụ cấp đặc thù ngành nghề được quy định rõ.
     

    b. Mức khoán chi văn phòng phẩm/ công tác phí/ điện thoại/ trang phục:

    >>  Trường hợp người lao động làm việc trong các tổ chức kinh doanh/ các văn phòng đại diện thì mức khoán chi áp dụng theo như sau:

    mui ten ghimChi trang phục:

    Theo khoản 2.7 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, mức chi tiền trang phục được miễn thuế TNCN như sau:

    ✪ Phần chi trang phục bằng hiện vật cho người lao động mà không có hóa đơn/ chứng từ. Bằng hiện vật sẽ được tính toàn bộ vào chi phí.

    ✪ Bằng tiền cho người lao động vượt quá 05 (năm) triệu đồng/ 1 người/năm.

    ✪ Chi trang phục cả bằng tiền và hiện vật thì mức chi tối đa đối với chi bằng tiền không vượt quá 05 (năm) triệu đồng/ 1 người/năm và bằng hiện vật phải có hóa đơn/ chứng từ.

    mui ten ghim Khoản tiền ăn trưa, ăn giữa ca:

    ✪ Khoản tiền ăn giữa ca/ ăn trưa do người sử dụng lao động tổ chức bữa ăn giữa ca/ ăn trưa cho người lao động.

    ✪ Công ty không tổ chức nấu ăn thì mức tiền chi bữa ăn giữa ca cho người lao động tối đa không vượt quá 730.000 đồng/ 1 người/tháng.

    mui ten ghimCông tác phí:

    Theo điểm 2.8 khoản 2 Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 92/2014/TT-BTC), công tác phí được tính theo như sau:

    ✪ Trong trường hợp công ty có khoán tiền đi lại/ tiền ở/ phụ cấp cho người lao động đi công tác và thực hiện đúng theo quy chế tài chính hoặc quy chế nội bộ của công ty thì được tính vào chi phí được trừ khoản chi khoán tiền đi lại/ tiền ở/ tiền phụ cấp.

    ✪ Vậy, nếu mà quy chế tài chính/ quy chế nội bộ của công ty quy định rõ thì được miễn thuế TNCN theo quy định đó.

    mui ten ghimTiền điện thoại:

    Hiện nay Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp công ty không quy định rõ ràng do đó sẽ thực hiện theo các quy định của công ty (ghi trong hợp đồng lao động/ Thỏa ước lao động tập thể/ quy chế tài chính/ v…v…v..)

    c. Tiền xe đưa đón, tiền thưởng

    ✪ Khoản chi về phương tiện phục vụ đưa đón nhân viên đi làm.

    ✪ Tiền chi đào tạo nâng cao trình độ, tay nghề cho nhân viên.

    ✪ Các khoản thưởng: Danh hiệu được Nhà nước phong tặng hoặc là tiền thưởng kèm theo các hình thức khen thưởng...

    d. Các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền

    ✪ Người sử dụng lao động mua cho người lao động sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc không có tích lũy về phí bảo hiểm thì khoản tiền phí mua sản phẩm bảo hiểm này không tính vào thuế bảo hiểm.

    ✪ Khoản phí hội viên: Trường hợp thẻ được sử dụng chung, không ghi tên cá nhân hoặc nhóm cá nhân sử dụng thì không tính vào thu nhập chịu thuế.


    e. Các khoản lợi ích khác:

    >>  Theo điểm g khoản 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC (bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC) không tính vào thu nhập chịu thuế các khoản thu nhập như là:

    icon tich xanh Hỗ trợ của người sử dụng lao động cho việc khám chữa bệnh hiểm nghèo cho bản thân/ nhân thân người lao động.

    icon tich xanh Khoản tiền nhận được theo quy định về sử dụng phương tiện đi lại trong cơ quan Nhà nước/ đơn vị sự nghiệp công lập/ tổ chức Đảng/ đoàn thể.

    icon tich xanh Khoản tiền nhận được theo chế độ nhà ở công vụ.

    icon tich xanh Khoản tiền nhận được do tổ chức, cá nhân trả thu nhập chi ma chay, cưới hỏi, ốm đau cho bản thân và gia đình người lao động.
     

    icon chu yThu nhập được miễn thuế từ tiền lương, tiền công

    thue thu nhap ca nhan taf 4
     

    icon tlTheo điểm i khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế là khoản thu nhập từ phần tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động, cụ thể:

    icon tich xanh Phần tiền lương/ tiền công trả cao hơn do phải làm việc ban đêm, làm thêm giờ được miễn thuế căn cứ vào tiền lương, tiền công thực trả do phải làm đêm, thêm giờ trừ (-) đi mức tiền lương, tiền công tính theo ngày làm việc bình thường.

    icon tich xanh Tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải lập bảng kê phản ánh rõ thời gian làm đêm, làm thêm giờ, khoản tiền lương trả thêm do làm đêm, làm thêm giờ đã trả cho người lao động. Bảng kê này được lưu tại đơn vị trả thu nhập và xuất trình khi có yêu cầu của cơ quan thuế.

    icon tich xanh Ngoài các khoản được miễn thuế từ tiền lương, tiền công trên, người lao động nếu có các khoản thu nhập sau thì sẽ không bị tính thuế như: Tiền ăn trưa, ăn giữa ca, tiền điện thoại…
     

    icon chu y Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

     Điều kiện được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc:

    icon tay Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu người nộp thuế đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế.

    icon tay Phải có hồ sơ chứng minh và đăng ký người phụ thuộc.
     

     icon but cham hoi Ai là người phụ thuộc?

    Theo điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc bao gồm những đối tượng là:

    Con: Con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ, con riêng của chồng, cụ thể gồm:

      ✪  Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).

      ✪  Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.

      ✪  Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 01 triệu đồng. 

    Vợ hoặc chồng.

    Cha/ mẹ đẻ. 

    Cha/ mẹ vợ (hoặc cha/ mẹ chồng).

    Cha dượng/ mẹ kế.

    Cha nuôi/ mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế đáp ứng điều kiện dưới đây:

    icon but chi Trong trường hợp 1: Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

    ✪ Bị khuyết tật, không có khả năng lao động: Là những người thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật về người khuyết tật, người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,...).

    ✪ Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 01 triệu đồng.

    icon but chiTrong trường hợp 2: Đối với người ngoài độ tuổi lao động không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 01 triệu đồng.

    ⭐ Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng gồm:

    ✪ Anh/ chị/ em ruột của người nộp thuế.

    ✪ Ông nội/ngoại, cô/ dì ruột, cậu/ chú/ bác ruột của người nộp thuế.

    ✪ Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm con của anh/ chị/ em ruột.

    ✪ Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.


    Lưu ý:   Những Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi phải buộc đáp ứng được các điều kiện sau đây thì mới được giảm trừ:

    => Trường hợp 1: Người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện:

    + Bị khuyết tật, không có khả năng lao động (là những người thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật Việt Nam về người khuyết tật, người mắc bệnh không có khả năng lao động: như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,...

    + Không có thu nhập hay là có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập cộng lại không vượt quá 01 triệu đồng.

    => Trường hợp 2: Người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 01 triệu đồng


    Bài viết trên đây là chia sẻ nhỏ mà TAF muốn gửi đến Quý doanh nghiệp và bạn đọc gần xa. 
    Hi vọng những kiến thức nhỏ mà TAF cung cấp có thể giúp ích được cho mọi người.
    Nếu thấy hay thì hãy like và share cho TAF nhé hoặc nếu muốn đóng góp ý kiến cho bài viết trên thì đừng ngần ngại, hãy liên hệ ngay về địa chỉ sau:
     

    liên hệ dịch vụ taf


    CÔNG TY TNHH TƯ VẤN KIỂM TOÁN TAF

    👑 Trụ sở chính: 62A Phạm Ngọc Thạch, Phường 6, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh

    ☎ Hotline : 0978 666 600

    💬 Zalo : 0978 666 600 (Mr J)

    📧 Email: info@taf.vn

    🌍 Website: taf.vn


    Xem thêm:     Miễn thuế thu nhập cá nhân năm 2021

    Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá

    Xếp hạng: 5 - 3 phiếu bầu
    Click để đánh giá bài viết

      Ý kiến bạn đọc

    Mã bảo mật   
    zalo
    0978 66 66 00
    Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây